ทำไมถึงหงุดหงิดง่ายก่อนมีเมนส์?
สาเหตุที่ทำให้ หงุดหงิดก่อนมีเมนส์รุนแรง เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมน โปรเจสโตเจน (Progestogen) หลังการตกไข่ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อสารสื่อประสาทในสมองที่ชื่อว่า เซโรโทนิน (Serotonin) หรือสารแห่งความสุข เมื่อระดับเซโรโทนินลดวูบลงอย่างรวดเร็ว จะทำให้เกิดภาวะอารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย หรือซึมเศร้า อาการนี้เป็น 1 ในอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS) แต่ถ้าหากมีอาการรุนแรงมากจนกระทบการใช้ชีวิตจะเรียกว่า อาการ PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder) ค่ะ
เช็กด่วน! คุณแค่ PMS หรือเข้าข่ายอาการ PMDD?
ความต่างที่ซิสต้องรู้คือ “ระดับความรุนแรง” ค่ะ ลองเช็กลิสต์อาการเหล่านี้ดูว่าซิสเข้าข่ายไหน:
| ลักษณะอาการ | PMS (ปกติ) | PMDD (รุนแรง) |
| อารมณ์ | หงุดหงิดบ้าง อ่อนไหวนิดหน่อย | ดิ่งหนัก เศร้าซึม สิ้นหวัง หรือโกรธรุนแรง |
| ความสัมพันธ์ | อาจมีอารมณ์เหวี่ยงวีน น้อยใจง่าย | อารมณ์รุนแรงแบบคาดเดาไม่ได้ ทะเลาะกับแฟนหรือคนในครอบครัวบ่อย |
| การใช้ชีวิต | ยังไปทำงาน/เรียนได้ปกติ | กระทบชีวิตประจำวัน จนไม่อยากเจอหน้าใคร |
| อาการทางกาย | คัดตึงหน้าอก ตัวบวมเล็กน้อย | นอนไม่หลับ อ่อนเพลียมาก หรือกินไม่หยุด |
วิธีรักษา PMDD และการปรับไลฟ์สไตล์
หากซิสพบว่าตัวเองมีอาการ PMDD อย่าปล่อยไว้จนเสียสุขภาพจิตนะคะ วิธีรักษามีดังนี้ค่ะ:
- ปรับอาหาร: ลดเค็มเพื่อลดบวม และลดคาเฟอีนเพื่อลดความกระวนกระวายใจ
- เติมสารอาหาร: กินวิตามินบี 6 และแมกนีเซียม ซึ่งมีส่วนช่วยในการทำงานของระบบประสาทและอารมณ์
- การใช้ยาฮอร์โมน: เภสัชกรหรือแพทย์อาจแนะนำให้ใช้ยาคุมกำเนิดสูตรเฉพาะที่ช่วยรักษาอาการก่อนมีประจำเดือน PMS และ PMDD ได้โดยตรงค่ะ
เลือกยาคุมตัวไหนให้สยบความเหวี่ยง?
สำหรับการใช้ยาคุมกำเนิดเพื่อรักษาอาการก่อนมีประจำเดือน PMS และ PMDD ซิสมี 2 ตัวเลือกที่โดดเด่นมาแนะนำตามไลฟ์สไตล์ของแต่ละคนค่ะ:
Synfonia (ซินโฟเนีย)
เหมาะสำหรับซิสที่มีอาการ PMDD ชัดเจน และกังวลเรื่องรูปร่าง
- ดรอสไพรีโนน (Drospirenone): มีคุณสมบัติเด่นในการต้านอาการเศร้าและหงุดหงิดรุนแรงก่อนมีเมนส์ได้ดีเยี่ยม
- สูตร 24+4: ช่วยรักษาระดับฮอร์โมนให้คงที่ ลดการแกว่งของอารมณ์
- ลดบวม คุมมัน: ช่วยขับปัสสาวะอ่อนๆ ทำให้ตัวไม่พองบวมน้ำ และช่วยลดสิวหน้ามันได้ด้วยค่ะ
Minidoz (มินิดอซ)
เหมาะสำหรับซิสที่กลัวแพ้ยาคุม หรือเพิ่งเริ่มต้นทานยาคุม
- เจสโตดีน (Gestodene) 0.06 mg: โปรเจสตินประสิทธิภาพสูง ใช้ปริมาณยาน้อยก็คุมฮอร์โมนอยู่ ร่างกายปรับตัวง่าย และส่งผลข้างเคียงน้อยมากค่ะ
- Ethinyl Estradiol 0.015 mg: ฮอร์โมนเอสโตรเจนสูตรต่ำพิเศษ (Ultra-Low Dose) ช่วยลดเอฟเฟกต์ฮอร์โมนสวิง บรรเทาอาการปวดหัวไมเกรนช่วงเมนส์จะมา
- สูตร 24+4: ช่วยรักษาระดับฮอร์โมนให้คงที่ ลดการแกว่งของอารมณ์
ซิสแชร์ทริค! 3 สเต็ปฮีลใจ เมื่อเริ่มรู้สึก “วีนฉ่ำ” หรือ “ดิ่งหนัก” ก่อนมีเมนส์
หากรู้ตัวว่าพายุอารมณ์กำลังจะมา นอกจากเรื่องยาคุมแล้ว ลองทำตามสเต็ปนี้ดูค่ะ:
- Stop & Breathe (หยุดเพื่อตั้งสติ): เมื่อเริ่มรู้สึกโกรธหรือเศร้าผิดปกติ ให้ลองแยกตัวออกมาอยู่เงียบๆ สัก 5-10 นาที การฝึกหายใจเข้าลึกๆ จะช่วยลดระดับความเครียดสะสมในสมองได้ทันทีค่ะ
- Tracking Your Mood (จดบันทึกอารมณ์): ลองใช้แอปฯ หรือจดโน้ตสั้นๆ ว่าวันนี้รู้สึกอย่างไร การเห็นแนวโน้มอารมณ์ตัวเองจะช่วยให้ซิสแยกออกว่า “นี่คือตัวเรา” หรือ “นี่คือฮอร์โมน” จะได้ไม่เผลอตัดสินใจเรื่องใหญ่ๆ ในช่วงนี้ค่ะ
- Comfort Food & Rest (เลือกกินและพักผ่อน): เน้นกินอาหารที่มีแมกนีเซียมสูง เช่น กล้วยหรือดาร์กช็อกโกแลต และเข้านอนให้เร็วขึ้น เพราะการอดนอนจะยิ่งทำให้ระดับเซโรโทนินต่ำลงจนคุมอารมณ์ไม่อยู่นั่นเองค่ะ
Q&A: รวมข้อสงสัยเรื่องความเหวี่ยงก่อนมีเมนส์
Q: อาการ PMDD รักษาหายขาดไหม?
A: สามารถควบคุมให้อาการสงบลงได้จนแทบไม่มีผลต่อการใช้ชีวิตค่ะ โดยการปรับยาคุมให้ถูกสูตรและการดูแลตัวเองอย่างต่อเนื่อง
Q: กินยาคุมตัวอื่นอยู่แต่ยังหงุดหงิด เปลี่ยนมาใช้ Synfonia (ซินโฟเนีย) ได้เลยไหม?
A: เปลี่ยนได้ค่ะ แต่ควรเริ่มแผงใหม่หลังจากกินแผงเดิมหมด หรือปรึกษาเภสัชกรที่ PHARMASIS เพื่อวางแผนการเปลี่ยนยาให้ปลอดภัยที่สุดนะคะ
Q: นอกจากการกินยาคุม มีวิธีอื่นที่ช่วยให้หายหงุดหงิดไหม?
A: การออกกำลังกายแบบแอโรบิกเบาๆ และการนอนหลับให้เพียงพอจะช่วยให้สมองหลั่งสารความสุขออกมาช่วยบรรเทาอาการได้อีกทางค่ะ
ข้อมูลนี้เป็นการแนะนำเบื้องต้น ถ้าใครมีโรคประจำตัว หรือกังวลเรื่องผลข้างเคียง แนะนำให้แวะปรึกษาเภสัชกรที่ร้านยาใกล้บ้านก่อนเริ่มแผงแรก จะได้เลือกยี่ห้อที่เข้ากับร่างกายเราที่สุด
หากสาวๆ ยังมีความสงสัย อยากเลือกสูตรยาคุมที่เข้ากับไลฟ์สไตล์ แนะนำให้ปรึกษาเภสัชกรที่ PHARMASIS- ร้านยาที่เข้าใจผู้หญิง นะคะ
ค้นหา PHARMASIS – ร้านยาที่เข้าใจผู้หญิงใกล้บ้าน คลิกที่นี่
ข้อมูลอ้างอิง:
