เชื่อว่าสาว ๆ หลายคนที่กำลังใช้ยาคุมกำเนิด หรือมีแพลนจะใช้ คงมีความดคิดกังวลเรื่องผลข้างเคียงอยู่บ้าง ทั้งอาการเวียนหัว คลื่นไส้ หรือกลัวอ้วนบวมน้ำจนถอดใจ ซิสเลยอยากแนะนำ ‘ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว’ ทางเลือกที่ตอบโจทย์สาวไทยยุคนี้ให้ใช้ชีวิตง่ายขึ้นโดยไม่ต้องทนผลข้างเคียงเดิม ๆ ค่ะ”
ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว (Progestogen-only Pills) คืออะไร?
ยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว คือยาคุมกำเนิดที่มีฮอร์โมนเพียงชนิดเดียว คือ โปรเจสโตเจน (Progestogen) โดยจะ “ไม่มีฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen)” ผสมอยู่เลยค่ะ
ทำไมต้องไม่มีเอสโตรเจน?
- เพราะอาการข้างเคียงส่วนใหญ่ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน เวียนหัว ปวดหัวไมเกรน คัดตึงเต้านม หน้าเป็นฝ้า หรือความเสี่ยงเรื่องลิ่มเลือดอุดตัน มักมาจากฮอร์โมนเอสโตรเจนนั่นเอง ยาคุมชนิดนี้จึงเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยสำหรับสาว ๆ ที่แพ้เอสโตรเจน, คุณแม่ให้นมบุตร และคนที่กลัวอาการบวมน้ำค่ะ
เปรียบเทียบยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว 3 สูตร ต่างกันอย่างไร?
ในประเทศไทยปัจจุบันมียาคุมฮอร์โมนเดี่ยวให้เลือก 3 สูตรหลักค่ะ ซึ่งแต่ละสูตรมีตัวยาและวินัยการกินที่ต่างกัน ซิสสรุปมาให้ดูง่าย ๆ ในตารางนี้เลย
| สูตรยาสำคัญ (Active Ingredient) | รูปแบบเม็ด | จุดเด่นสำคัญ | วินัยการกิน |
| Drospirenone (ดรอสไพรีโนน) | 24+4 เม็ด | ไม่บวมน้ำ ลดสิว หน้าไม่มัน | ยืดหยุ่นสูง ลืมกินได้ 24 ชม. |
| Desogestrel (ดีโซเจสเตรล) | 28 เม็ด | เหมาะสำหรับแม่ให้นมบุตร | ลืมกินได้ไม่เกิน 12 ชม. |
| Lynestrenol (ไลเนสทรีนอล) | 28 เม็ด | สูตรดั้งเดิม ราคาประหยัด | ลืมกินไม่เกิน 3 ชม. |
แนะนำยี่ห้อ ยาคุมฮอร์โมนต่ำ 3 สูตร ยอดนิยม
1. สูตร Drospirenone (ดรอสไพรีโนน) : สวยเป๊ะ ไม่บวมน้ำ
สูตรใหม่ล่าสุดที่กำลังเป็นกระแสในหมู่สาว ๆ ค่ะ เช่นยี่ห้อ Slinda (สลินดา)
- ทำไมต้องสูตรนี้: ตัวยา Drospirenone (ดรอสไพรีโนน) มีคุณสมบัติคล้ายฮอร์โมนธรรมชาติ ช่วยขับปัสสาวะอ่อน ๆ ทำให้ “ไม่บวมน้ำ” น้ำหนักตัวไม่พุ่ง แถมยังช่วยลดสิว หน้าไม่มัน ผิวพรรณดูดีขึ้น
- ความพิเศษ: มาในรูปแบบ 24+4 เม็ด (เม็ดฮอร์โมน 24 + เม็ดแป้ง 4) ช่วงที่กินเม็ดแป้งจะทำให้มีเลือดออกคล้ายรอบเดือนปกติ และที่สำคัญคือ ลืมกินยาได้นานถึง 24 ชม. ตอบโจทย์สาวขี้ลืมที่สุดค่ะ
2. สูตร Desogestrel (เดโซเจสเตรล) : สูตรยอดฮิตของคุณแม่ให้นมบุตร
ตัวอย่างยี่ห้อที่คุ้นชื่อคือ Cerazette (เซราเซท)
- ทำไมต้องสูตรนี้: เป็นสูตรที่มีมานาน ลืมกินยาได้ไม่เกิน 12 ชม.
- ข้อควรรู้: ช่วงแรกประจำเดือนอาจมาแบบกะปริดกะปรอย หรือบางคนอาจจะไม่มีประจำเดือนเลย ซึ่งเป็นกลไกปกติของตัวยาค่ะ
3. สูตร Lynestrenol (ไลเนสทรีนอล) : สูตรคลาสสิก ราคาย่อมเยาว์
เช่นแบรนด์ Exluton (เอ็กซ์ลูตอน) หรือ Dailyton (เดลี่ตอน)
- ทำไมต้องสูตรนี้: เน้นความคุ้มค่า ราคาเข้าถึงง่าย หาซื้อง่ายตามร้านยา
- ข้อควรระวัง: สาว ๆ ต้องมีวินัยสูงมาก ห้ามลืมกินยาเกิน 3 ชม. จากเวลาปกติเด็ดขาด ไม่งั้นประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดจะลดลงทันที
Q&A ตอบข้อสงสัยเรื่องยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว
Q: กินยาคุมฮอร์โมนเดี่ยวแล้วประจำเดือนไม่มา ปกติไหม?
A: ปกติค่ะ เพราะยาคุมกลุ่มนี้จะทำให้ผนังมดลูกบางลง ประจำเดือนจึงอาจขาดหายไปหรือมาน้อยมาก แต่ถ้ากินสูตร 24+4 แบบ Slinda จะช่วยให้มีเลือดออกตามรอบเดือนปกติได้ดีขึ้นค่ะ
Q: ลืมกินยาคุมฮอร์โมนเดี่ยว ต้องทำอย่างไร?
A: หากเป็นสูตร Drospirenone ลืมได้ไม่เกิน 24 ชม. ให้รีบกินยาทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าเป็นสูตรดั้งเดิมอย่าง Lynestrenol หากลืมเกิน 3 ชม. ต้องรีบกินเม็ดที่ลืมและใช้ถุงยางอนามัยควบคู่ไปอย่างน้อย 2-7 วันค่ะ
Q: เริ่มกินยาคุมแผงแรกวันไหนดีที่สุด?
A: ซิสแนะนำให้เริ่มกิน วันแรกที่มีประจำเดือน (หรือไม่เกินวันที่ 5 ของรอบเดือน) เพื่อให้ยาสามารถออกฤทธิ์คุมกำเนิดได้ทันทีตั้งแต่วันแรกที่กินค่ะ
Q: แม่ให้นมบุตรเริ่มกินยาคุมฮอร์โมนเดี่ยวได้ตอนไหน?
A: โดยทั่วไปสามารถเริ่มกินได้หลังคลอดประมาณ 6 สัปดาห์ค่ะ เนื่องจากยาคุมกลุ่มนี้ไม่มีเอสโตรเจน (Estrogen) จึงปลอดภัยต่อการให้นมและไม่ทำให้น้ำนมลดลงค่ะ
ข้อมูลนี้เป็นการแนะนำเบื้องต้น ถ้าใครมีโรคประจำตัว หรือกังวลเรื่องผลข้างเคียง แนะนำให้แวะปรึกษาเภสัชกรที่ร้านยาใกล้บ้านก่อนเริ่มแผงแรก จะได้เลือกยี่ห้อที่เข้ากับร่างกายเราที่สุด
หากสาวๆ ยังมีความสงสัย อยากเลือกสูตรยาคุมที่เข้ากับไลฟ์สไตล์ สามารถเข้ามาปรึกษาเภสัชกรที่ PHARMASIS – ร้านยาที่เข้าใจผู้หญิง ได้นะคะ
ค้นหา PHARMASIS – ร้านยาที่เข้าใจผู้หญิงใกล้บ้าน คลิกที่นี่
ข้อมูลอ้างอิง:
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล: การเลือกใช้ยาคุมกำเนิดอย่างปลอดภัย
Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use, World Health Organization (WHO)
